Cała Japonia w jednym miejscu!
Najświeższe wiadomości, artykuły i ciekawostki

ISSN 2450-3193

Kultura DRAMAT 47 RONINÓW ZAKLĘTY W DREWNIE I PAPIERZE

Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha

08.04.2013 | 10:05
Autor: Jarosław Drożdżewski

Recenzja albumu przybliżającego słynną samurajską opowieść oraz nawiązujące do niej japońskie drzeworyty.

Historia 47 roninów, którzy zemścili się za śmierć swojego pana (Asano) na jednym z urzędników shoguna (Kirze), jest jedną z najbardziej znanych opowieści z Kraju Kwitnącej Wiśni. Na jej temat powstało kilka adaptacji filmowych, a także wiele książek i komiksów. Szeroko rozumiana popkultura nie jest jedyną dziedziną, która podejmuje tę tematykę. Dramat samurajów przedstawiono również na licznych drzeworytach ukiyo-e.

Dużą część tych prac można było oglądać w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha w Krakowie. Wydany został również piękny album towarzyszący wystawie. Zatytułowano go Skarbiec Wiernych Wasali. Dramat 47 Roninów. Katalog wydany został pod redakcją pani Aleksandry Goerlich, a honorowy patronat objęła Ambasada Japonii w Polsce.

Autorzy namówili do współpracy osoby, dla których jest to temat doskonale znany. Dzięki temu, czytając Skarbiec, możemy zapoznać się z esejami Davida Bella oraz Chelsea Foxwell. W obydwu tekstach podjęto próbę wyjaśnienia fenomenu tak licznego prezentowania zemsty roninów na drzeworytach w okresie Edo, a także wpływu ówczesnej cenzury na nie. Jest to doskonałe wprowadzenie do części głównej albumu. Nakreślają one czytającemu (a także odwiedzającemu wystawę) problematykę, która jest przedstawiona na zaprezentowanych ukiyo-e. Warto wspomnieć również o tym, że kilka zdań dodał od siebie wybitny polski reżyser filmowy – Andrzej Wajda. Postać twórcy wielu kinowych przebojów nie pojawia się w albumie przypadkowo. Jego filmy, Popiół i diament czy Kanał, zawierają w sobie uniwersalne prawdy, podobnie jak opisywana w albumie historia roninów, dzięki czemu cieszą się one popularnością również poza granicami naszego kraju.

Bardzo interesująco prezentuje się, zamieszczony w albumie, wirtualny spacer szlakiem 47 roninów. Jego autor, Allen Greenberg, zabiera nas podczas tej wędrówki do miejsc, związanych z walką roninów o odzyskanie honoru swojego pana, a które obecnie mieszczą się w granicach terytorialnych Tokio. Na specjalnie przygotowanej mapce, wskazana jest m.in. droga, którą przebyli z odciętą głową Kiry, podróżując do grobu Asano. Całość dopełniona jest ilustracjami, na których widzimy, jak poszczególne miejsca prezentują się obecnie. Jest to niezwykle barwny i interesujący tekst, dzięki któremu możemy przeżyć swoją własną wyprawę po dawnym Edo. Spore kontrowersje w Japonii – ale nie tylko – wzbudza współcześnie przyjmowany termin świętowania rocznic tego wydarzenia. Obecnie, do wyznaczenia tej daty stosuje się kalendarz gregoriański, który nijak się ma do tego, jak liczono dni w dawnej Japonii. Greenberg wszystkie te nieścisłości stara się wyjaśnić w jednym z podrozdziałów albumu.

Pisząc o drzeworytach, na których widnieją wizerunki roninów, nie sposób nie wspomnieć o japońskiej sztuce kabuki, stworzonej w 1748 roku. Jej autorzy, Izumo Takeda II, Sōsuke Namiki i Shōraku Miyoshi, nadali jej tytuł Kanadehon Chūshingura, czyli właśnie Skarbiec Wiernych Wasali. Była ona bezpośrednią inspiracją, dla artystów tworzących drzeworyty. Warto wspomnieć, że sztuka kabuki (a raczej czas w którym się ona odbywała), ze względu na panującą wówczas cenzurę, została przeniesiona we wczesne japońskie średniowiecze. W katalogu znalazło się również miejsce dla przedstawienia krótkiego streszczenia poszczególnych aktów sztuki, w formie synopsisu. Dodatkowo możemy się jeszcze zapoznać zarówno z oryginalnymi, jak i scenicznymi imionami osób biorących udział w tym dramacie.

Czas jednak przejść do tego co najcenniejsze w tym wydawnictwie, czyli ilustracje z ponad 170 drzeworytami, ukazującymi zemstę roninów. Pochodzą one ze zbiorów Feliksa Jasieńskiego. Dzięki albumowi możemy cieszyć swoje oczy tymi pięknymi dziełami sztuki. W Skarbcu obejrzymy m.in. pracę najbardziej znanego i jednego z najlepszych twórców drzeworytów – Hokusaia, w którego dorobku jest też cykl 36 widoków Góry Fuji. Oglądanie jego twórczości, choćby w formie ilustracji książkowych, to prawdziwa uczta dla zmysłów.

O samych drzeworytach, nie ma co pisać, bo to po prostu trzeba zobaczyć na własne oczy. Szczęśliwcy, którzy odwiedzili wystawę, mogą zabrać jej cząstkę do własnego domu. Ci, którym nie było to dane, dostają pięknie wydany substytut tego co zaprezentowane było w Muzeum Manggha. Jako ciekawostkę można potraktować ilustrację ulotki, zapraszającej do przybycia na spektakl kabuki. Dla niej również znalazło się miejsce w recenzowanej pozycji.

Na zakończenie albumu otrzymamy bardzo dokładny spis wszystkich drzeworytów zamieszczonych w albumie, listę wydawnictw, które publikowały te prace w Japonii, a także bardzo obszerną bibliografię i słowniczek najważniejszych pojęć.

Całość wydana jest na doskonałej jakości grubym papierze. Złego słowa nie można również napisać o jakości druku. Dość powiedzieć, że na prezentowanych ilustracjach drzeworytów widać słoje od desek, z których je wykonywano. Kolory również odwzorowane są doskonale. Album nie ma praktycznie żadnych słabych stron, co w znaczący sposób tłumaczy jego cenę, która wynosi 150 zł. Podczas czytania, w bodajże dwóch miejscach wyłapałem drobne literówki, ale są to wpadki, które można wybaczyć autorom. W żaden sposób nie mogą one obniżyć całkowitej oceny wydawnictwa, która jest bardzo wysoka. Dla osób, których interesuje historia 47 roninów, dokonujących zemsty w imię wierności wobec swojego pana, jest to pozycja obowiązkowa. Zaprezentowane drzeworyty są tak piękne, że sam będę wracał do tego albumu wielokrotnie.

 

Skarbiec Wiernych Wasali. Dramat 47 roninów.

Pod redakcją:Aleksandra Gorlich

Wydawca: Muzem Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha

ISBN 978-83-62096-26-8
Liczba stron 256
Format 280 x 230 mm
Język polski
Rok wydania 2012

SYLWETKA AUTORA

TAGI:

ukiyo-e   samuraje  

NASZE ARTYKUŁY

Rāmen z Hokkaido i Honsiu

NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY

Komu macha maneki-neko?

Kitsune - japońskie lisy

PATRONUJEMY

PARTNERZY

Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy
Partnerzy